05-03-2008, 11:24 AM
Garry Kimoviç Kasparov, 1985-2000 Yılları Arası Dünya Şampiyonu Olan Satranç Ustasıdır.
Garry Kasparov, 1963 Yılında Azerbaycan'ın Başkenti Bakü'de Dünyaya Geldi. Babası Soylu Bir Yahudi Annesi İse Ermeni'ydi.
1985'te Anatoli Karpov'u Yenerek Dünya Şampiyonu Ünvanını Kazanmış, Bu Ünvanı 2000 Yılında Yenildiği Vladimir Kramnik'e Devretmiştir. Onun Temmuz 1999'daki Fıde Rating Listesinde Gerçekleştirdiği 2851 Elo Rating'i Şimdiye Kadar Gerçekleştirilmiş En Yüksek Puandır. Pek Çok Kişi Kendisini Tarihte Görülmüş En Güçlü Oyuncu Olarak Değerlendirmektedir. 10 Mart 2005'de Bir Daha Satranç Turnuvalarına Katılmayacağını Açıklamıştır.
Kariyerinin Başlangıcı
Kasparov, Mikhail Botvinnik'in Satranç Okulunda Satranç Eğitimini Almıştır. 13 Yaşında 9 Üzerinden 7 Puan Alarak 1976 Yılında Tiflis'te Gerçekleştirilen Sovyet Küçükler Şampiyonası'nı Kazanmıştır. Sonraki Yıl Da Bu Başarıyı Tekrarlamış Ve 9 Üzerinden 8,5 Puan Almıştır.
1978 Yılında Kasparov, Minsk'teki Sokolski Memorial Turnuvasına Katıldı. Buraya Dışarıdan Davet Edilmiştir Fakat Birinci Sırayı Alarak Master Unvanını Almıştır. Kasparov Bu Başarısını Hayatının Dönüm Noktası Olarak Değerlenmiştir Ve Bu Durumun, Satrancı Meslek Olarak Seçmesinde Kendisini Yüreklendirdiğini Belirtmiştir. Bir Yazısında "Yaşadığım Sürece Sokolski Memorial'i Hatırlayacağım" Demiştir.
Kasparov Fıde Sıralamasında Hızla Yükselmiştir. Rusya Satranç Federasyonu'nun Dikkatsizliği İle Garry Kasparov, Henüz Derecelendirilmemişken, Banya Luka'da Büyükusta Turnuvasına Katılmıştır. Bu Üst Düzey Turnuvada 2595 Geçeci Puan Elde Etmeyi Başarmıştır. Bu, Kasparov'un Üst Düzey Oyuncular Arasına Yükselmesine Yetmiştir.
Bir Sonraki Yıl 1980'de Batı Almanya, Dortmund'daki Dünya Küçükler Şampiyonasını Kazanmıştır.
Bu Sıralarda Kasparov Dünya Şampiyonu Anatoli Karpov İle Oyun Oynama Şansı Arıyordu. Ama Öncesinde Adaylar Turnuvasını Geçmesi Gerekiyordu.
1984 Dünya Şampiyonası
1984'te Anatoli Karpov İle Garry Kasparov Arasında Oynanan Dünya Şampiyonluğu Maçı, Ortaya Çıkan Sonuç İtibariyle Satranç Tarihindeki En Tartışmalı Maçlardan Biri Oldu. Kazandığı Oyun Sayısı 6'ya Ulaşan Tarafın Şampiyon Olacağı Maça Karpov Çok İyi Başladı Ve İlk 6 Maçta 4 Galibiyet Alarak 4-0'lık Skoru Yakaladı. Karpov'un Kazanması İçin Sadece 2 Oyun Daha Alması Yeterliydi Ama Kasparov Buna İzin Vermemek İçin Elinden Geleni Yaptı. Arka Arkaya 17 Maç Berabere Bitti Ve Sonunda Karpov Bir Galibiyet Daha Aldı Ve Skoru 5-0 Yaptı. Şampiyonluğa Ulaşması İçin Önünde Sadece 1 Galibiyet Kalmıştı. Daha Sonra 32. Oyuna Kadar Yine Beraberliklerle Geçti Ve Kasparov Sonunda İlk Galibiyetini Aldı.
Bu Noktadan Sonra Kasparov'dan 11 Yaş Büyük Olan Karpov Fiziksel Olarak Neredeyse Tükenmişti. Maç Boyunca Toplam 10Kg Verdi. Birkaç Oyun Sonra Kasparov Üst Üste 2 Galibiyet Daha Alıp Skoru 5-3'e Getirdi. Maç Sırasında Birkaç Kere Hastaneye Kaldırılan Karpov'un Durumu İyi Değildi. Karpov Her Ne Kadar İyi Olduğunu Ve Maça Devam Etmek İstediğini Söylese De Doktorlar Durumunun İyi Olmadığını Ve Devam Edemeyeceğini Söylüyorlardı. Kasparov İse 5-3 Geride Olmasına Rağmen Son 2 Oyunu Kazanmış Olmanın Verdiği Moralle Maçın Favorisi Olduğunu Düşünüyordu Ve Maça Devam Etmek İstiyordu. Ama Fıde Başkanı Florencio Campomanes İki Oyuncunun Da Maça Devam Etmek İstemesine Rağmen, Maçın Uzunluğu Nedeniyle İki Oyuncunun Da Sağlığının Zorlandığı Gerekçesiyle Maçın İptal Edildiğini Ve Yeni Maçın Birkaç Ay Sonra Yapılacağını Açıkladı. Böylece İlk Defa Bir Dünya Şampiyonluğu Maçı Sonuç Elde Edilmeden Bitirilmiş Oldu.
1985 Dünya Şampiyonası Ve Sonrası
İkinci Kasparov - Karpov Maçı 1985 Yılında 24 Maç Üzerinden Organize Edildi. 12,5 Puana Ulaşan İlk Oyuncu Şampiyonluğa Ulaşmış Olacaktı. 12-12 Beraberlik Durumunda İse Son Şampiyon Olan Karpov Unvanını Koruyacaktı.
Kasparov Maça İyi Başladı Ve İlk Oyunu Kazanarak Durumu 1-0 yaptı. İki Beraberlikten Sonra Karpov Toparlandı Ve Üst Üste İki Galibiyet Alarak Skoru 2-3 Yaptı. Daha Sonraki Oyunlarda Son Maça Gelinene Kadar Kasparov 2, Karpov İse 1 Galibiyet Alabildi. Böylece Skor Kasparov Lehine 12-11 Oldu. Karpov'un Unvanını Koruyabilmesi İçin Bu Oyunu Alarak 12-12 Beraberliği Sağlaması Gerekiyordu. Karpov Oyunu Kazanmak İçin Saldırgan Bir Strateji İzledi Ama Kasparov 26. Ve 31. Hamlelerde İki Tane Piyon Fedası Yaparak Oyunu Karmaşık Bir Hale Soktu Ve Karpov 36. Hamlede Büyük Bir Hata Yaparak Bir Taş Kaybetti Ve Birkaç Hamle Sonra Terk Etti. Böylece Maçı 13-11 Kazanan Kasparov, Karpov'un 10 Yıllık Dünya Şampiyonluğuna Son Verdi. Kasparov 22 Yaşında Dünya Şampiyonu Olarak Tarihteki En Genç Dünya Şampiyonu Oldu.
1986 Yılında Karpov'la Londra Ve Leningrad'da Yaptığı Rövanş Maçını 12,5-11,5 Kazandı. 1987 Yılında İspanya'da Yeni Bir Maç Yaptılar. Diğer Maçlardan Daha Çekişmeli Geçen Bu Maçın Skoru 23. Oyunun Sonunda 12-11 Karpov'un Lehineydi. Son Oyunda Kasparov'a Mutlak Bir Galibiyet Gerekiyordu. O Ana Kadar 23 Oyunda Sadece 3 Oyun Kazanabildiğini Dikkate Alırsak Bu Çok Zor Bir Görevdi. Ne Var Ki Oyuna Beklenmedik Şekilde Sakin Reti Açılışıyla Başlayan Kasparov Son Oyunu Kazandı Ve Skor Eşit Olmasına Rağmen Ünvanını Korumuş Oldu. 1990 Yılında Yapılan Maçta Bu Sefer Kasparov Ünvanını Daha Rahat Bir Şekilde Korudu. Kasparov 1993 Yılında Ünvanını Nigel Short'a Ve 1995 Yılında New York'ta "Dünya Ticaret Merkezi"nin En Üst Katında Viswanathan Anand'a Karşı Korudu.
2000 Yılında Fıde'den Ayrı Olarak "Brain Games"in Organizasyonu Altında Yaptığı Maçı Vladimir Kramnik'e Karşı Kaybetti. Buna Rağmen Hala Tartışmasız Bir Biçimde Dünyadaki En İyi Oyuncu Olma Üstünlüğünü Sürdürmektedir.
Emeklilik
Garry Kasparov, Linares Turnuvasını Birinci Bitirdikten Sonra 10 Mart 2005 Günü Düzenlenen Basın Toplantısında, Aktif Satrancı Bıraktığını Açıklamıştır. Kasparov'un Açıklamasına Rağmen Fıde, Kurallar Gereği Kasparov'un Elo Ratingini 1 Yıl Kadar Tutmuştur. Nisan 2006 Elo Listesinden Kasparov Çıkarılmıştır.
Garry Kasparov, 1963 Yılında Azerbaycan'ın Başkenti Bakü'de Dünyaya Geldi. Babası Soylu Bir Yahudi Annesi İse Ermeni'ydi.
1985'te Anatoli Karpov'u Yenerek Dünya Şampiyonu Ünvanını Kazanmış, Bu Ünvanı 2000 Yılında Yenildiği Vladimir Kramnik'e Devretmiştir. Onun Temmuz 1999'daki Fıde Rating Listesinde Gerçekleştirdiği 2851 Elo Rating'i Şimdiye Kadar Gerçekleştirilmiş En Yüksek Puandır. Pek Çok Kişi Kendisini Tarihte Görülmüş En Güçlü Oyuncu Olarak Değerlendirmektedir. 10 Mart 2005'de Bir Daha Satranç Turnuvalarına Katılmayacağını Açıklamıştır.
Kariyerinin Başlangıcı
Kasparov, Mikhail Botvinnik'in Satranç Okulunda Satranç Eğitimini Almıştır. 13 Yaşında 9 Üzerinden 7 Puan Alarak 1976 Yılında Tiflis'te Gerçekleştirilen Sovyet Küçükler Şampiyonası'nı Kazanmıştır. Sonraki Yıl Da Bu Başarıyı Tekrarlamış Ve 9 Üzerinden 8,5 Puan Almıştır.
1978 Yılında Kasparov, Minsk'teki Sokolski Memorial Turnuvasına Katıldı. Buraya Dışarıdan Davet Edilmiştir Fakat Birinci Sırayı Alarak Master Unvanını Almıştır. Kasparov Bu Başarısını Hayatının Dönüm Noktası Olarak Değerlenmiştir Ve Bu Durumun, Satrancı Meslek Olarak Seçmesinde Kendisini Yüreklendirdiğini Belirtmiştir. Bir Yazısında "Yaşadığım Sürece Sokolski Memorial'i Hatırlayacağım" Demiştir.
Kasparov Fıde Sıralamasında Hızla Yükselmiştir. Rusya Satranç Federasyonu'nun Dikkatsizliği İle Garry Kasparov, Henüz Derecelendirilmemişken, Banya Luka'da Büyükusta Turnuvasına Katılmıştır. Bu Üst Düzey Turnuvada 2595 Geçeci Puan Elde Etmeyi Başarmıştır. Bu, Kasparov'un Üst Düzey Oyuncular Arasına Yükselmesine Yetmiştir.
Bir Sonraki Yıl 1980'de Batı Almanya, Dortmund'daki Dünya Küçükler Şampiyonasını Kazanmıştır.
Bu Sıralarda Kasparov Dünya Şampiyonu Anatoli Karpov İle Oyun Oynama Şansı Arıyordu. Ama Öncesinde Adaylar Turnuvasını Geçmesi Gerekiyordu.
1984 Dünya Şampiyonası
1984'te Anatoli Karpov İle Garry Kasparov Arasında Oynanan Dünya Şampiyonluğu Maçı, Ortaya Çıkan Sonuç İtibariyle Satranç Tarihindeki En Tartışmalı Maçlardan Biri Oldu. Kazandığı Oyun Sayısı 6'ya Ulaşan Tarafın Şampiyon Olacağı Maça Karpov Çok İyi Başladı Ve İlk 6 Maçta 4 Galibiyet Alarak 4-0'lık Skoru Yakaladı. Karpov'un Kazanması İçin Sadece 2 Oyun Daha Alması Yeterliydi Ama Kasparov Buna İzin Vermemek İçin Elinden Geleni Yaptı. Arka Arkaya 17 Maç Berabere Bitti Ve Sonunda Karpov Bir Galibiyet Daha Aldı Ve Skoru 5-0 Yaptı. Şampiyonluğa Ulaşması İçin Önünde Sadece 1 Galibiyet Kalmıştı. Daha Sonra 32. Oyuna Kadar Yine Beraberliklerle Geçti Ve Kasparov Sonunda İlk Galibiyetini Aldı.
Bu Noktadan Sonra Kasparov'dan 11 Yaş Büyük Olan Karpov Fiziksel Olarak Neredeyse Tükenmişti. Maç Boyunca Toplam 10Kg Verdi. Birkaç Oyun Sonra Kasparov Üst Üste 2 Galibiyet Daha Alıp Skoru 5-3'e Getirdi. Maç Sırasında Birkaç Kere Hastaneye Kaldırılan Karpov'un Durumu İyi Değildi. Karpov Her Ne Kadar İyi Olduğunu Ve Maça Devam Etmek İstediğini Söylese De Doktorlar Durumunun İyi Olmadığını Ve Devam Edemeyeceğini Söylüyorlardı. Kasparov İse 5-3 Geride Olmasına Rağmen Son 2 Oyunu Kazanmış Olmanın Verdiği Moralle Maçın Favorisi Olduğunu Düşünüyordu Ve Maça Devam Etmek İstiyordu. Ama Fıde Başkanı Florencio Campomanes İki Oyuncunun Da Maça Devam Etmek İstemesine Rağmen, Maçın Uzunluğu Nedeniyle İki Oyuncunun Da Sağlığının Zorlandığı Gerekçesiyle Maçın İptal Edildiğini Ve Yeni Maçın Birkaç Ay Sonra Yapılacağını Açıkladı. Böylece İlk Defa Bir Dünya Şampiyonluğu Maçı Sonuç Elde Edilmeden Bitirilmiş Oldu.
1985 Dünya Şampiyonası Ve Sonrası
İkinci Kasparov - Karpov Maçı 1985 Yılında 24 Maç Üzerinden Organize Edildi. 12,5 Puana Ulaşan İlk Oyuncu Şampiyonluğa Ulaşmış Olacaktı. 12-12 Beraberlik Durumunda İse Son Şampiyon Olan Karpov Unvanını Koruyacaktı.
Kasparov Maça İyi Başladı Ve İlk Oyunu Kazanarak Durumu 1-0 yaptı. İki Beraberlikten Sonra Karpov Toparlandı Ve Üst Üste İki Galibiyet Alarak Skoru 2-3 Yaptı. Daha Sonraki Oyunlarda Son Maça Gelinene Kadar Kasparov 2, Karpov İse 1 Galibiyet Alabildi. Böylece Skor Kasparov Lehine 12-11 Oldu. Karpov'un Unvanını Koruyabilmesi İçin Bu Oyunu Alarak 12-12 Beraberliği Sağlaması Gerekiyordu. Karpov Oyunu Kazanmak İçin Saldırgan Bir Strateji İzledi Ama Kasparov 26. Ve 31. Hamlelerde İki Tane Piyon Fedası Yaparak Oyunu Karmaşık Bir Hale Soktu Ve Karpov 36. Hamlede Büyük Bir Hata Yaparak Bir Taş Kaybetti Ve Birkaç Hamle Sonra Terk Etti. Böylece Maçı 13-11 Kazanan Kasparov, Karpov'un 10 Yıllık Dünya Şampiyonluğuna Son Verdi. Kasparov 22 Yaşında Dünya Şampiyonu Olarak Tarihteki En Genç Dünya Şampiyonu Oldu.
1986 Yılında Karpov'la Londra Ve Leningrad'da Yaptığı Rövanş Maçını 12,5-11,5 Kazandı. 1987 Yılında İspanya'da Yeni Bir Maç Yaptılar. Diğer Maçlardan Daha Çekişmeli Geçen Bu Maçın Skoru 23. Oyunun Sonunda 12-11 Karpov'un Lehineydi. Son Oyunda Kasparov'a Mutlak Bir Galibiyet Gerekiyordu. O Ana Kadar 23 Oyunda Sadece 3 Oyun Kazanabildiğini Dikkate Alırsak Bu Çok Zor Bir Görevdi. Ne Var Ki Oyuna Beklenmedik Şekilde Sakin Reti Açılışıyla Başlayan Kasparov Son Oyunu Kazandı Ve Skor Eşit Olmasına Rağmen Ünvanını Korumuş Oldu. 1990 Yılında Yapılan Maçta Bu Sefer Kasparov Ünvanını Daha Rahat Bir Şekilde Korudu. Kasparov 1993 Yılında Ünvanını Nigel Short'a Ve 1995 Yılında New York'ta "Dünya Ticaret Merkezi"nin En Üst Katında Viswanathan Anand'a Karşı Korudu.
2000 Yılında Fıde'den Ayrı Olarak "Brain Games"in Organizasyonu Altında Yaptığı Maçı Vladimir Kramnik'e Karşı Kaybetti. Buna Rağmen Hala Tartışmasız Bir Biçimde Dünyadaki En İyi Oyuncu Olma Üstünlüğünü Sürdürmektedir.
Emeklilik
Garry Kasparov, Linares Turnuvasını Birinci Bitirdikten Sonra 10 Mart 2005 Günü Düzenlenen Basın Toplantısında, Aktif Satrancı Bıraktığını Açıklamıştır. Kasparov'un Açıklamasına Rağmen Fıde, Kurallar Gereği Kasparov'un Elo Ratingini 1 Yıl Kadar Tutmuştur. Nisan 2006 Elo Listesinden Kasparov Çıkarılmıştır.